Wat is schijnzelfstandigheid?

Wat is schijnzelfstandigheid? Wanneer is er sprake van schijnzelfstandigheid? En wat zijn de gevolgen? Dit zijn veel gestelde vragen van MKB-ondernemers die werken met zzp’er. 

Het antwoord in jip-en-janneketaal; ben jij als MKB-ondernemer/opdrachtgever de enige opdrachtgever van de zzp’er? En geef jij als MKB-ondernemer/opdrachtgever leiding en toezicht aan de zzp’er over de wijze waarop hij of zij het werk uitvoert, dan kan de rechter dat beoordelen als schijnzelfstandigheid.  

Kortom: dat er sprake is een verkapt dienstverband. Van loondienst dus. Er is dus sprake is van een arbeidsovereenkomst tussen jou als MKB-ondernemer/opdrachtgever en de zzp’er. 

Gevolgen schijnzelfstandigheid voor MKB-ondernemer/opdrachtgever

Gevolg; jij, als MKB-ondernemer/opdrachtgever, moet met terugwerkende kracht loonbelasting en werkgeverspremies betalen. En dat kan oplopen tot een behoorlijk pak geld. Daarnaast kan de zzp’er vervolgens zeggen dat hij een arbeidsovereenkomst behoort te hebben.  

Werken met zzp’ers – bijzondere overeenkomst 

Als MKB-ondernemer moet je dus goed opletten wat voor type overeenkomst je (onbewust) afsluit met de zzp’er zodat er geen verkapt dienstverband ontstaat.  

Afhankelijk van het type opdracht, heb je te maken met de ‘bijzondere overeenkomsten’:

1. Overeenkomst tot aanneming van werk (Art. 7:750 BW) bijvoorbeeld de bouw van een dakkapel 
2. Overeenkomst van opdracht (Art. 7:400 BW) bijvoorbeeld het maken van een website  

Als MKB-ondernemer die werkt met zzp’ers is het dus van groot belang dat je weet wanneer er sprake is van een arbeidsovereenkomst of van bijzondere overeenkomst.  

Let op: Tekst loopt verder onder het blauwe cao-tekstblok

De overheid en schijnzelfstandigheid 

Het leger van zzp’ers (ruim 1,1 miljoen in 2021 volgens het CBS) is een doorn in het oog van de overheid. Een groot deel van deze zzp’ers zijn eigenlijk in loondienst bij de opdrachtgever. En in loondienst betekent dat de opdrachtgever dus werkgever is en dan netjes loonbelasting en werkgeverspremies betaalt aan de overheid.

Werkt de MKB-ondernemer met zzp’ers dan hoeft hij dus géén loonbelasting en werkgeverspremies te betalen. En dat scheelt de MKB-ondernemer een hoop gedoe én een hoop geld.  

Voor de overheid is dit balen. Want hierdoor ontvangen zij veel minder premies en loonbelasting. En loonbelasting is na de btw de grootste inkomstenbron van de overheid. Dit is dus één van de redenen waarom de overheid het zzp’er-schap wilt beperken.  

Controle op schijnzelfstandigheid 

Kort gezegd; de controle van de fiscus op schijnzelfstandigheid is er niet of nauwelijks. Het kabinet heeft aangegeven dat er vanaf 2025 wél intensief gecontroleerd wordt op schijnzelfstandigheid.  

Advies voor MKB-ondernemers die werken met zzp’ers

Voor MKB-ondernemers die veel werken met zzp‘ers is het dus van belang om nu te handelen om zo claims vanwege niet betaalde loonbelasting en werkgeverspremies straks te ontlopen. Check dus in hoeverre jij werkt met zzp’ers volgens een bijzondere overeenkomsten of dat er toch sprake is van een arbeidsovereenkomst. 

Is er sprake van een arbeidsovereenkomst dan dien je te gaan bepalen wat te gaan doen zodat je op tijd de zaken op orde hebt. Laat je ook goed informeren door bijvoorbeeld de juridische afdeling van jouw branchevereniging en/of een specialist arbeidsrecht.